Przyczyny

Co jest przyczyną powstania zakrzepicy?

PDF | Seite drucken | Seite weiterempfehlen

Ciąża czynnikiem ryzyka

Różne czynniki ryzyka sprzyjają powstaniu zakrzepicy. Można wyróżnić trzy główne przyczyny, które opisał już w 1852 roku berliński patolog Rudolf Virchow i które znane są obecnie od jego nazwiska jako „triada Virchowa”:

  • spowolniony przepływ krwi, np. z powodu leżenia w łóżku, opatrunku gipsowego lub szynowego, wyraźnego niedoboru płynów lub istniejącej już wcześniej choroby żył (przewlekłej niewydolności żylnej)
  • uszkodzenie ściany naczynia, np. podczas operacji, wskutek urazu lub stanu zapalnego, ale także w przypadku związanych z wiekiem zmian żył nóg (np. żylaki)
  • zwiększona skłonność krwi do krzepnięcia, np. w przypadku zwiększonej liczby czynników krzepnięcia lub wywołane określonymi lekami zaburzenia normalnie występującej równowagi między krzepnięciem a rozpuszczaniem skrzeplin.

Ogólnie mówiąc, ryzyko zakrzepicy zwiększa się wraz z wiekiem, w przypadku nadwagi, w czasie ciąży oraz połogu i w przypadku palenia tytoniu.

Co się dzieje, jeśli zakrzepica jest nieleczona?

Układ żylny nogi składa się z żył powierzchownych w tkance łącznej bezpośrednio pod skórą i żył głębokich w mięśniach nóg. Jeśli skrzep powstanie w żyle głębokiej nogi, stanowi to znacznie poważniejszą przeszkodę dla drogi krwi do serca niż w przypadku skrzepu krwi w żyłach powierzchownych. Krew gromadzi się w nodze i dochodzi do stanu zapalnego żyły. Powstaje tępy ból, podobny do zakwasów mięśni. Bóle ustępują zazwyczaj po podniesieniu nóg i ustąpieniu obrzęku. Inną typową cechą jest nadwrażliwa, przegrzana i czasami mająca niebieskawy kolor skóra.

Oprócz bólu związanego z zapaleniem żył największe obawy budzą powikłania zakrzepicy żył głębokich: jeśli części skrzepu krwi oddzielą się, może dojść do tak zwanej zatorowości w płucach, która może być śmiertelna. Niebezpieczeństwo wystąpienia zatoru jest największe w pierwszych 3-5 dniach zakrzepicy.

W późnej fazie niedrożności żył częstym powikłaniem jest zespół pozakrzepowy: pod tym pojęciem rozumiane jest uszkodzenie zastawek żylnych wskutek zakrzepicy, które może prowadzić  do trwałego uszkodzenia żył ze wszystkimi następstwami, aż do otwartego owrzodzenia nóg (ulcus cruris).